Trường THPT Văn Giang, tiền thân là Trường Cấp 3 Văn Giang, được thành lập vào tháng 9 năm 1965 trong bối cảnh đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc. Những ngày đầu thành lập, nhà trường phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất. Các lớp học đầu tiên chỉ là những dãy nhà tranh tre tạm bợ, học sinh chủ yếu là con em Văn Giang chuyển về từ Trường Cấp 3 Khoái Châu và Cấp 3 Mỹ Hào. Trong giai đoạn chiến tranh ác liệt, Trường ban đầu đóng tại xã Phụng Công, sau đó phải sơ tán về nhiều địa điểm khác nhau như xã Tân Tiến, khu miếu Nghè (xã Cửu Cao - khu A) và khu vực chợ sáng Văn Giang (khu B). Đến năm 1974, nhà trường chính thức ổn định tại vị trí hiện nay.

Ngay từ khi thành lập, thầy và trò Trường THPT Văn Giang đã phát động phong trào thi đua “Dạy tốt - Học tốt”, đóng góp sức mình vào công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Giai đoạn 1965 - 1975, nhiều lớp học sinh của Trường đã hăng hái lên đường chi viện cho miền Nam, trong đó có hơn 30 học sinh đã anh dũng hy sinh, trở thành những liệt sĩ tiêu biểu như Nguyễn Văn Ta, Rồng... Noi gương các anh hùng liệt sĩ, nhiều thế hệ học sinh tiếp tục học tập, rèn luyện, đóng góp trí tuệ và công sức vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhà trường có điều kiện phát huy hơn nữa truyền thống “Dạy tốt - Học tốt”. Cuối những năm 1970 và trong thập niên 1980, dù phải đối mặt với muôn vàn khó khăn trong thời kỳ bao cấp, thầy trò nhà trường vẫn kiên trì vượt khó, phát huy tinh thần sáng tạo, quyết tâm giữ vững và nâng cao chất lượng giáo dục của ngành Giáo dục & Đào tạo tỉnh Hải Hưng. Kết quả học tập, thi cử của nhà trường luôn nằm trong tốp đầu, nhiều học sinh đạt thành tích cao trong kỳ thi đại học và được cử đi du học nước ngoài. Bên cạnh công tác giảng dạy, nhà trường còn tích cực tham gia lao động sản xuất, đóng góp hàng chục nghìn ngày công làm thủy lợi, hỗ trợ phát triển nông nghiệp tại địa phương. Với những thành tích xuất sắc, nhiều năm liền, Trường vinh dự được công nhận danh hiệu “Tập thể Lao động Xã hội Chủ nghĩa”.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Trường THPT Văn Giang ngày càng nhận được sự quan tâm sâu sắc của cấp ủy, chính quyền địa phương, ngành Giáo dục & Đào tạo và nhân dân trong huyện. Truyền thống hiếu học, văn hiến và anh hùng của quê hương Văn Giang đã tiếp thêm động lực để nhà trường tiếp tục khẳng định vị thế là đơn vị đào tạo chất lượng cao của tỉnh Hưng Yên. Nhờ đó, Trường THPT Văn Giang đã tạo dựng được niềm tin vững chắc trong nhân dân, trở thành địa chỉ giáo dục đáng tin cậy.

Trải qua 60 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, Trường THPT Văn Giang đã đào tạo hơn 25.000 học sinh tốt nghiệp, trong đó nhiều cựu học sinh đã trở thành những nhân vật tiêu biểu: Anh hùng liệt sĩ, Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thạc sĩ, tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp trong Quân đội, Công an, các nhà lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, huyện... và hàng nghìn người lao động có năng lực, sáng tạo, đóng góp tích cực vào sự phát triển của quê hương Văn Giang.

Ghi nhận những đóng góp to lớn của thầy và trò nhà trường trên hành trình trồng người cao quý, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã trao tặng nhiều danh hiệu, phần thưởng cao quý. Trường đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì năm 2015, Huân chương Lao động hạng Ba năm 2009; 02 lần được Chính phủ tặng Bằng khen năm 2005, 2014; 02 lần được Chính phủ tặng Cờ thi đua Đơn vị xuất sắc dẫn đầu ngành Giáo dục & Đào tạo tỉnh Hưng Yên năm 2023, 2024.

60 năm là một chặng đường vẻ vang, ghi dấu biết bao công lao, cống hiến của các thế hệ thầy cô giáo và học sinh nhà trường. Vinh quang ấy thuộc về những người đã từng gắn bó, cống hiến cho sự phát triển của Trường THPT Văn Giang. Mỗi thành viên trong đại gia đình Văn Giang luôn trân trọng quá khứ, nỗ lực vươn lên để viết tiếp những trang sử hào hùng, đưa Trường THPT Văn Giang ngày càng phát triển, trở thành niềm tự hào, nỗi nhớ nhung của bao thế hệ mỗi khi xa trường. Đây chính là minh chứng cho tình cảm gắn bó sâu sắc, trách nhiệm và niềm tin yêu của các thế hệ thầy trò dành cho mái trường thân yêu.